مشکلی که MCP حل می‌کند، یک ضرب است
یک مدل به‌تنهایی فقط می‌تواند متن بنویسد. برای خواندن تقویم شما، پرس‌وجوی یک پایگاه داده یا ارسال پیام، به یک ابزار نیاز دارد و ایجنت هوش مصنوعی چیست توضیح می‌دهد که مدل چگونه ابزارها را در یک حلقه استفاده می‌کند. تا اواخر 2024، هر اپی که یک ابزار می‌خواست، کانکتور مخصوص خودش را برایش می‌نوشت. پنج اپ که هرکدام بیست ابزار می‌خواستند یعنی صد کانکتور، هرکدام کمی متفاوت و هرکدام نگهداری‌شده توسط کسی.
MCP یک شکل استاندارد برای کانکتور است. سمت ابزار فقط یک بار به شکل یک سرور بسته‌بندی می‌شود. سمت اپ کلاینت را فقط یک بار پیاده‌سازی می‌کند. بعد از آن، هر کلاینتی می‌تواند از هر سروری استفاده کند: پنج اپ به‌علاوهٔ بیست ابزار می‌شود بیست‌وپنج تکه نرم‌افزار به‌جای صد تا، و افزودن بیست‌ویکمین ابزار یعنی یک سرور به‌جای پنج کانکتور. USB معمولاً به‌عنوان تشبیه به‌کار می‌رود و درست هم هست: ارزش در پریز است، نه در یک دستگاه خاص.
Anthropic مشخصات، سرورهای مرجع و کیت‌های نرم‌افزاری را در 25 نوامبر 2024 به‌عنوان یک استاندارد باز منتشر کرد و دلیل گسترش آن همان دلیلی است که هر پریزی گسترش می‌یابد. وقتی چند صد سرور برای چیزهای رایج وجود داشت، GitHub، Slack، Postgres، سیستم فایل، یک مرورگر، اپی که با MCP صحبت می‌کرد همهٔ آن‌ها را رایگان دریافت می‌کرد، و اپی که نمی‌کرد باید توضیح می‌داد چرا.
یک سرور سه چیز ارائه می‌دهد و مدل فقط یکی از آن‌ها را فعال می‌کند
یک اتصال MCP دو سر دارد. اپلیکیشن میزبان، یک اپ چت، یک ادیتور یا یک runtime ایجنت، یک کلاینت را اجرا می‌کند. کلاینت به یک یا چند سرور متصل می‌شود، از هرکدام می‌پرسد چه چیزی ارائه می‌دهد و پاسخ‌ها را به مدل می‌دهد. یک سرور می‌تواند سه نوع چیز ارائه دهد.
| اصل | چیست | چه کسی آن را فعال می‌کند | مثال |
|---|---|---|---|
| Tool | تابعی که مدل می‌تواند فراخوانی کند، با ورودی‌های نوع‌دار | مدل، هر وقت تشخیص دهد وظیفه به آن نیاز دارد | search_issues(repo, query), send_email(to, body) |
| Resource | داده‌ای که اپ می‌تواند در زمینه (context) بخواند | اپ یا کاربر، به‌عنوان زمینه برای یک نوبت | محتوای یک فایل، اسکیمای یک پایگاه داده، یک صفحهٔ وب |
| Prompt | یک قالب دستورالعمل قابل‌استفادهٔ مجدد | کاربر، از یک منو | "این pull request را با استاندارد نگارشی ما بررسی کن" |
فرمت انتقال داده JSON-RPC 2.0 است، همان قرارداد درخواست و پاسخی که ادیتورها برای صحبت با language serverها استفاده می‌کنند، و این تصادفی نیست: MCP طراحی Language Server Protocol را قرض گرفت، جایی که یک استاندارد باعث شد هر ادیتوری از هر زبانی پشتیبانی کند. یک سرور می‌تواند به‌صورت محلی به‌عنوان یک subprocess با ورودی و خروجی استاندارد اجرا شود یا از راه دور روی HTTP. نسخهٔ مارس 2025 یک transport استریمی روی HTTP و مجوزدهی مبتنی بر OAuth برای سرورهای راه دور اضافه کرد؛ نسخهٔ ژوئن 2025 آن مجوزدهی را سخت‌تر کرد و راهی اضافه کرد که سرور بتواند وسط یک وظیفه از کاربر سؤال بپرسد، به نام elicitation.
بخشی که برای امنیت اهمیت دارد این است که حلقه کجا زندگی می‌کند. سرور قابلیت‌ها را نشان می‌دهد؛ کلاینت و مدل تصمیم می‌گیرند چه زمانی از آن‌ها استفاده کنند. یک میزبان خوب‌ساخته قبل از اجرای ابزاری با اثرات جانبی از شما می‌پرسد و تزریق دستور چیست توضیح می‌دهد که چرا این تأیید کل مدل امنیتی است وقتی یک ابزار می‌تواند متن غیرقابل‌اعتماد بخواند و بر اساس آن عمل کند.
OpenAI، Google و Microsoft ظرف شش ماه MCP را پذیرفتند
یک استاندارد فقط زمانی استاندارد است که رقبا هم از آن استفاده کنند. جدول زمانی زیر سابقهٔ پذیرش از اعلام تا واگذاری حاکمیت را نشان می‌دهد.
پذیرش OpenAI در مارس 2025 نقطهٔ عطف بود، چون یعنی OpenAI و Anthropic روی پریز به توافق رسیده بودند، و Google ظرف دو هفته دنبال کرد. Microsoft در رویداد Build در مه 2025 پشتیبانی از MCP در Windows را اعلام کرد. تا دسامبر 2025، Anthropic مشخصات را به Agentic AI Foundation، پروژه‌ای زیرمجموعهٔ Linux Foundation که با مشارکت OpenAI و Block تأسیس شده، واگذار کرد، همان لحظه‌ای که پروتکل یک شرکت مال هیچ‌کس و درنتیجه مال همه می‌شود.
اگر فقط از یک اپ چت استفاده می‌کنید، MCP چه معنایی دارد
به‌طور مستقیم، تقریباً هیچ. MCP لوله‌کشی میان برنامه‌هاست و به‌شکل یک ویژگی در محصولاتی که روی آن ساخته شده‌اند ظاهر می‌شود: یک منوی «اتصالات» در یک اپ چت، فهرست ابزار در یک دستیار برنامه‌نویسی، راهی برای وصل کردن ادیتور شما به پایگاه‌دادهٔ شرکت‌تان. این داخل اپی که با آن صحبت می‌کند وارد می‌شود، معمولاً به‌شکل یک منوی اتصالات، و چیزی برای نصب کردن نیست.
به‌طور غیرمستقیم، انتظاری را که از هر محصول هوش مصنوعی می‌رود تغییر می‌دهد. پیش از MCP، یکپارچه‌سازی ابزار دلیلی برای انتخاب یک اپ به‌جای دیگری بود، چون هر اپ مال خودش را می‌ساخت. بعد از آن، یکپارچه‌سازی‌ها یک کالای عمومی هستند و سؤال‌های باقی‌مانده این‌هاست: کدام مدل پاسخ می‌دهد، چقدر هزینه دارد و اپ چگونه مرحلهٔ تأیید پیش از عمل کردن یک ابزار را مدیریت می‌کند. Whizi سرورهای MCP یا یک API توسعه‌دهنده ارائه نمی‌دهد؛ ابزارهایش همان ابزارهای داخلی هستند، جست‌وجوی وب و بارگذاری سند، و تمایزش لایهٔ مدل است، بیش از 280 مدل پشت یک انتخابگر با قیمت اعتباری ثابت برای هر پیام. برای کار ایجنتی که به ابزارهای خودتان نیاز دارد، یک runtime ایجنت سازگار با MCP محصول درست است و یک فضای کاری چت نیست.
تنها سؤالی که باید هنگام هر محصولی که MCP را تبلیغ می‌کند مطرح کنید این است: بین تصمیم مدل برای فراخوانی یک ابزار و اجرای آن ابزار چه اتفاقی می‌افتد؟ اگر پاسخ «هیچی» باشد، مدل می‌تواند بر اساس هر متنی که آخرین بار خوانده عمل کند، از جمله متنی که یک مهاجم جلوی آن گذاشته. اگر پاسخ «شما تأیید می‌کنید» باشد، پروتکل کارش را درست انجام می‌دهد.
- عبارت «از MCP پشتیبانی می‌کند» را «می‌تواند از هر سرور MCP استفاده کند» بخوانید، که یک پریز است، نه یک قابلیت به‌خودی‌خود
- پیش از اتصال هر چیزی با اثرات جانبی، بپرسید چه تأییدی میان انتخاب یک ابزار توسط مدل و اجرای آن ابزار قرار دارد
- برای هر چیز مشترک، سرورهای راه دور با OAuth را ترجیح دهید؛ سرورهای subprocess محلی برای دستگاه خودتان هستند
- مدل را تصمیم‌گیرنده و سرور را منو در نظر بگیرید؛ سرور هرگز خودش را فراخوانی نمی‌کند
- برای چت بدون ابزار، MCP هیچ چیزی را تغییر نمی‌دهد؛ بر اساس مدل و قیمت انتخاب کنید
پرسش‌های متداول
MCP مخفف چیست؟
Model Context Protocol. Anthropic آن را در 25 نوامبر 2024 به‌عنوان یک استاندارد باز برای اتصال اپلیکیشن‌های هوش مصنوعی به ابزارها و داده‌های خارجی منتشر کرد. نام آن کارش را توصیف می‌کند: پروتکلی برای رساندن زمینه، یعنی ابزارها، فایل‌ها و داده‌ها، به یک مدل به‌شکلی استاندارد.
سرور MCP چیست؟
برنامه‌ای که ابزارها، منابع یا promptها را به فرمت MCP نشان می‌دهد. ممکن است یک پایگاه داده، یک سیستم فایل، GitHub، یک تقویم یا یک مرورگر را در خود بپیچد. یک بار نوشته می‌شود و با هر کلاینت MCP کار می‌کند، پس یک سرور برای داده‌های شرکت شما می‌تواند از یک اپ چت، یک دستیار برنامه‌نویسی و یک runtime ایجنت استفاده شود بدون سه یکپارچه‌سازی جداگانه.
آیا MCP فقط برای Claude است؟
نه. Anthropic آن را ایجاد کرد، اما OpenAI آن را در مارس 2025 پذیرفت، Google DeepMind در آوریل 2025 تعهد کرد Gemini از آن استفاده کند، Microsoft آن را به Windows اضافه کرد و در دسامبر 2025 مشخصات به Agentic AI Foundation زیرمجموعهٔ Linux Foundation منتقل شد، تأسیس‌شده با مشارکت Anthropic، OpenAI و Block. این پروتکل هم از نظر طراحی و هم از نظر حاکمیت مستقل از فروشنده است.
آیا MCP همان function calling یا استفاده از ابزار است؟
Function calling توانایی مدل برای درخواست یک ابزار است. MCP استاندارد می‌کند که اپلیکیشن چگونه آن ابزارها را پیدا می‌کند، توصیف می‌کند و اجرا می‌کند. یک مدل با function calling همچنان به کسی نیاز دارد که هر ابزار را وصل کند؛ MCP همان سیم‌کشی است، پس یک سرور واحد به هر مدلی که بتواند توابع را فراخوانی کند وصل می‌شود.
آیا Whizi از MCP پشتیبانی می‌کند؟
نه. Whizi یک فضای کاری چت است که ابزارهایش داخلی هستند، جست‌وجوی وب و بارگذاری سند، و سرورهای MCP یا یک API توسعه‌دهنده ارائه نمی‌دهد. ارزش آن لایهٔ مدل است، بیش از 280 مدل پشت یک انتخابگر با قیمت اعتباری ثابت برای هر پیام. برای کار ایجنتی که به ابزارهای سفارشی نیاز دارد، از یک runtime ایجنت سازگار با MCP استفاده کنید و مدل دلخواه‌تان را همراه بیاورید.
